Crosswind ook wel X-wind genoemd is simpel gezegd zijdelinkse wind. Een wat uitgebreidere beschrijving voor crosswind is de component van de heersende wind die onder een hoek van 90 graden staat met de vlieg-, start-, en/of landingsbaan. Blaast de wind dus op een naar het westen georiënteerde baan uit richting 270 graden dan heb je geen crosswind component, komt de wind op diezelfde baan uit het zuiden dan is dus de gehele windkracht crosswind.
Het komt natuurlijk maar zelden voor dat de wind exact recht of onder een hoek van 90 graden op de baan staat, in alle tussenliggende windrichtingen kan / moet dus worden uitgerekend van de crosswind component is. De crosswind component kan worden uitgerekend door de windkracht te vermenigvuldigen met de sinus van de hoek tussen de wind en de baanrichting.
Bijvoorbeeld een wind van 10 knopen onder een hoek van 45 graden met de baan zorgt voor een crosswind component van ongeveer 7.07 knopen.
Het is natuurlijk niet doenlijk om deze berekening tijdens de vlucht te maken, om de crosswind daarom makkelijker te bepalen kun je ook onderstaande hulp grafiek gebruiken.  Crosswind tabel
De reden dat de crosswind component zo belangrijk is komt door het feit dat je tijdens de landing naast de baan kunt worden geblazen door de wind. Zou je niet compenseren voor de zijdelinkse wind zou dit inhouden dat als je op hoogte netjes recht voor de baan zit je er op het moment van landing al ver naast zit. Dit is niet de bedoeling natuurlijk en daarom moet er worden gecompenseerd, dit gebeurt op hoogte door de neus van het vliegtuig enigszins in de wind te draaien.
 Neus in de richting van de wind.
Dit is een goede oplossing omdat je nu wel in lijn blijft met de centerline van de baan maar landen op deze manier is niet mogelijk omdat je zo het landingsgestel zou beschadigen door de zijdelinkse beweging. De wieltjes staan namelijk dan niet in de rij- vliegrichting, daarom wordt de crosswind tijdens het laatste deel van de landing daarom op een andere wijze gecompenseerd.
Het vliegtuig wordt met het voetenstuur (rudder / staartroer) in de baan richting 'getrapt', waarna de daardoor optredende zijwaartse beweging wordt weer gecompenseerd door licht helling aan te rollen in de richting van de wind. Dit noemt men x-controls omdat je bijvoorbeeld bij wind van links rechts voeten moet 'geven' en helling moet aanrollen naar links. Dit is een handeling die niet natuurlijk aanvoelt en daarom vaak moet worden geoefend tijdens de opleiding.
Het compenseren voor crosswind kan tot op zekere hoogte, bij een bepaalde wind kun je namelijk niet meer voldoende helling aanrollen tijdens de landingsfase zonder met de vleugel de grond te raken. Daarom heeft ieder vliegtuig een zgn. maximum demonstrated crosswind limiet, bij een Piper Tomahawk is deze limiet 15 knopen maar bij een groter / zwaarder toestel kunnen deze waarden natuurlijk veel hoger zijn.
|
Begrippen en afkortingen 
